| Согообортой хурьцсан үнээнээс хүний дүрстэй ямар нэгэн адармаатай муухай амьтан төрөөгүй | ||||
|
| Уншихыг хориглоно | |||
|
-Үнээ мөөрөөд юу болоод байна вэ? Алив Жамсран чи гар даа. -Юу л болов гэж дээ. Үнээ мөөрөх чинь тийм онцгой явдал юмуу? -Огт мөөрдөггүй үнээ их онцгой мөөрөөд байгааг чи анзаарахгүй байна гэж үү. Алив гараатхаач. Залхуу хар барам бэ? -Яншаа гэдэг нь. Тээртэй шулам. Гарахаас биш дээ. Ингээд л үнээ зайдагнадаг Согообор баригджээ. Түүнийг өмдөө шувталчихсан, үнээний бөгсөн дээр тэгнээстэй байхад нь Жамсран угз татан газарт унагажээ. Хэд хоногийн дараа Согооборыг аймгийн шүүх дуудсан бөгөөд мань эр нүүр хийх газаргүй болж хэцүүдсэн гэдэг. Тухайн үед малтай хавьтсан хүнийг нийтээрээ жигшдэг байлаа. Социалист нийгэмд нийт нь нэгнийхээ төлөө тэмцдэг болой. Нийтээрээ маш харгис тэмцэл хийж байж Согооборын дутагдалыг ойлгуулах ёстой. Тэр нутаг усныхаа нэрийг хөөдөж орхижээ. Дээхэн үед Завханы нэг гаж донтон цагаан ямаатай хурьцаж байгаад баригдсанаас болж Завханыханыг “Цагаан ямаа шаадаг” гэж хочлох болсон. Харин Өвөрхангайнханыг “Өмд гутлын хулгайч” гэж хочилдог. Согооборын дээрхи явдлыг хэрвээ бусад аймгийнхан мэдсэн бол “Өмд гутлын хулгайч” гэдэг хоч нь “Үнээ цохьдог” гэдгээр солигдох байсан ч юм билүү, хэн мэдлээ. Согооборын хувьд гэвэл шүүхийн тогтоол яаж гарсаныг хэн ч мэдсэнгүй. Харин түүнийг нутгийнхан нь эцэг малын тоонд багтаасан гэдэг. Гэхдээ түүнтэй хурьцсан үнээнээс хүний дүрстэй ямар нэгэн адармаатай муухай амьтан төрсөнгүй. Дөрвөн хөл нь шийр цагаан хөөрхөн тугал гарчээ. Гэсэн ч нутгийнхан нь тэрхүү тугалд хүний үр үртэс наалдсан байж магадгүй хэмээн ихэд сэжиглэж байсан гэдэг. Тиймээс нууц далдуур лам хуварга урьж авчраад гүрэм ном уншуулсан байгаа юм. Нэг ёсондоо номын хүчээр Согооборын муу муухай явдлыг зайлуулсан байж магадгүй юм. Хүний уураг тархины багтаамж, тэнд тунарсан бодол дунд зөндөө хир буртаг оршино. Бух үнээг хэрхэн зайдагнадагийг Согообор хар нялхаасаа харж таашаал авдаг байж л дээ. Тэгээд тэрхүү таашаал нь яваандаа гаж дон болж мань эр нэг л өдөр өмдөө шувтлаад үнээний бөгсөн дээр тэгнээд хэвтчих нь тэр. Очиж, очиж үнээн дээр морддог нь ч юув дээ. Үнээ яагаад хүүхнээс илүү байв. Согооборыг дэндүү гаж мунаг тачаалтай юмуу гэтэл хожим эхнэр авч өчнөөн хүүхэдтэй болсон гэдэг. Амьдралд санаа сэтгэлд багтамгүй зүйл зөндөө тохиолдохын зэрэгцээ хүмүүс тэр бүхнийг шимтэн сонирхоно. Ялангуяа аймгийн шүүгч юу ч яриагүй явдал Согооборын ойр дотны хүмүүст ихэд хачирхал төрүүлжээ. Байж болохгүй гэж бодсон юм байж байдаг биш үү. Байхгүй юмыг хүн өөрөө буй болгодог. Зарим нь харааж зүхнэ. Зарим нь “Энэ бол байдаг л нэг зүйл” гэж бодно. Хүний бодол ойлголтыг өөрчлөх амархан атлаа хэцүү. Ялангуяа хүйснээс доошхи явдал хал балгүй мөртлөө ямагт олны сонирхол татна. Эхнэр нөхөр хоёр хардалтаас болж бие биенээ зулгаахыг зөндөө сонслоо. Гэвч тэд хэнийг дийлэв. Өөрсдөө л сульдаж ядрахаас хэтрэхгүй. Өсч үржихийн тулд хүмүүс өвөр хоорондоо дурлалцан дур хүслийнхээ оргилд гарахыг хичээдэг. Гэвч дураа хангахын төлөө хууль бусаар тачаадан гэмт хэрэг үйлдэж зовлогоо зовоох нь их байдаг билээ. /Элдэв явдал/
Сэтгэгдэлүүд (1)
 Сэтгэгдэл бичих
|
Намжилын Согообор хэмээх эрийг одоогоос гучин жилийн тэртээ Өвөрхангайнхан эцэг малын тоонд багтаасан гэдэг. Ямар мал гэж бодно. Бух. Мань Согообор үнээний бөгсөн дээр тэгнээстэй байсан юм гэнэ лээ. Хот айлууд ойрхон нутагладаг байж. Гэтэл шөнийн цагаар үхрийн саравч шажигнан, үнээ мөөрч хуухинан дуугардаг болжээ. Гурван шөнө дараалан эл ер бусын үйлдэл давтагдсан гэдэг. Тиймээс эхнэр нөхөр хоёр доорхи яриаг өрнүүлжээ.
